Analyse Meerjarenplan: investeringen in stenen, financiële marge slinkt

De afgelopen weken hebben we de gemeentelijke meerjarenplanning grondig geanalyseerd. Nadat we eerder al berichtten over de diverse tariefstijgingen, kijken we nu naar de kern: welke beleidsacties worden er effectief ondernomen en wat vertellen de cijfers ons over de toekomst van onze gemeente?
Waar gaat het geld naartoe?

Het investeringsbudget voor de komende zes jaar kent drie grote zwaartepunten. Hoewel sommige keuzes logisch zijn, roepen andere vragen op over de efficiëntie van het beheer.

• Renovatie van gebouwen (35%): Het leeuwendeel van het budget gaat naar het opknappen van gemeentelijk vastgoed. Dit is een bittere noodzaak die de huidige, matige staat van ons patrimonium pijnlijk duidelijk maakt. De komende jaren wordt de rationalisering van deze gebouwen een cruciale werf.
• Fietspaden (28%): Een aanzienlijk deel gaat naar veilige fietsverbindingen. Belangrijk om te vermelden is dat deze investeringen grotendeels gedragen worden door subsidies van de hogere overheid.
• Eigen werking en IT: Op een verrassende derde plaats staan investeringen in de interne gemeentelijke werking, zoals IT-infrastructuur en materialen. Net als in de vorige legislatuur vloeien er opnieuw veel middelen naar de eigen organisatie.

Licht en schaduw in het beleid
Het meerjarenplan bevat een opvallende verwezenlijking voor Durf Kalmthout: de komst van een natuurbegraafplaats. Dit was een speerpunt in ons verkiezingsprogramma dat niet in dat van de meerderheid stond. We zijn verheugd dat dit constructieve idee is overgenomen.
Daarnaast zijn we ook verheugd over aangekondigde investeringen in (verkeers)veiligheid, riolering en economie (cfr. uitbreiding industrieterrein Rijkmaker). The proof of the pudding is natuurlijk in the eating. We zullen nog moeten afwachten in hoeverre deze voornemens waargemaakt worden.
Helaas is er ook minder goed nieuws:

• Participatie sneuvelt: Burgerparticipatie lijkt het kind van de rekening. Het jaarlijkse burgerbudget – dat vorige legislatuur, op ons voorstel, nog met veel vertoon werd ingevoerd – wordt volledig geschrapt. We proberen meer participatie wel mogelijk te maken, waarover in het artikel hieronder meer.
• Genegeerde noden: De roep om infrastructuur voor gevechtsporten en dringende investeringen in veilige spoorwegovergangen blijft onbeantwoord.
• Uitstelgedrag: Veel projecten worden opnieuw doorgeschoven. Belastingen worden geïnd voor investeringen die vervolgens worden uitgesteld, waardoor de middelen opgaan aan ontsporende werkingsuitgaven.

Financiële alarmbellen
De meest zorgwekkende cijfers vinden we bij de exploitatie-uitgaven. De personeelslasten stijgen aanzienlijk, wat direct weegt op het exploitatiesaldo (het overschot uit de dagelijkse werking dat nodig is om investeringen te betalen).

De harde cijfers:

• Het exploitatiesaldo daalt met gemiddeld 50% ten opzichte van de vorige legislatuur.
• Onze marge bedraagt slechts 3,6%, terwijl het Vlaamse gemiddelde rond de 7% ligt.

Om een gezonde buffer te bereiken, zou de gemeente jaarlijks zo'n 2 miljoen euro moeten besparen op de exploitatie. In het huidige begrotingstraject is die broodnodige efficiëntie-oefening helaas uitgebleven.