Kalmthout krijgt (eindelijk) structureel participatiereglement

Tijdens de laatste gemeenteraad werd een unaniem akkoord bereikt over de invoering van een helder, toegankelijk en ruim participatiereglement. Dit volgde op een formeel verzoekschrift en een constructieve vraag van Johan Cassimon (Durf Kalmthout).

"We zagen al meer dan een jaar, stap voor stap, een inperking van de structurele participatiemogelijkheden in onze gemeente," stelt Johan Cassimon. "Ad-hoc inspraaktrajecten juichen we absoluut toe, maar op het vlak van structurele inspraak boerden we achteruit. Zo schrapte de gemeenteraad in april 2025 de inspraakmogelijkheden uit het huishoudelijk reglement, een fundamentele vorm van betrokkenheid die in onze buurgemeenten wél overeind bleef."

Tot die afbouw bleef het niet beperkt. Eind vorig jaar kregen adviesraden geen kans op voorafgaand advies bij het meerjarenplan en de begroting. Ondanks herhaalde vragen van de milieuraad en de jeugdraad werden ontwerpdocumenten niet gedeeld, waardoor inspraak in de praktijk onmogelijk werd.

Formeel verzoekschrift

Om het tij te keren, werd er in februari een formeel verzoekschrift ingediend om de structurele participatie te herstellen, uit te breiden en te verduidelijken. Het gemeentebestuur nam de handschoen op en keurde unaniem een reglement goed dat in de uitwerking zelfs nog laagdrempeliger is dan het model dat ter inspiratie was aangeleverd. "Hiervoor hulde," reageert Cassimon verheugd. "Zo maken we van Kalmthout opnieuw een gemeente waar inspraak niet verdwijnt, maar werkt."

De brandblusser van de democratie

Toch verliep het debat niet zonder slag of stoot. Burgemeester Lukas Jacobs leek niet meteen overtuigd van de noodzaak van de procedures. Hij wees erop dat bepaalde inspraakmogelijkheden in het verleden zelden werden benut en schreef het gebrek aan participatie bij adviesraden toe aan een timingprobleem.

Cassimon diende hem van antwoord met een treffende metafoor: "Ik vergelijk het graag met een brandblusser. Dat die zelden gebruikt wordt, is geen reden om hem van de muur te halen. Een participatiereglement is de democratische basisverzekering van onze gemeente, klaar voor de momenten dat het er écht toe doet. Dat een louter timingprobleem ervoor kan zorgen dat adviesraden inspraak wordt onthouden, bewijst net waarom duidelijke, structurele procedures broodnodig zijn. De adviesraden zouden net de hoeksteen van ons inspraakbeleid moeten zijn."